Portal “The Dog Republic”, u saradnji sa novinom “Sutra”, povodom 100 godina od osnivanja Jugoslovenskog kinološkog saveza razgovara sa Generalnim sekretarom Kinološkog saveza Srbije dr Mahmudom al Dagistanijem.
Po dolasku u Srbiju, započeo je studije na Mašinskom fakultetu.Prešao na Medicinski fakultet, gde je diplomirao.Radio više od 20 godina u Hitnoj pomoći u Beogradu.Ljubav prema psima razvila se tokom studija.1980.g.učlanjene u Beogradsko kinološko društvo,1983.postaje sekretar kinološkog društva u Beogradu, 1984.izabran za generalnog sekretara Kinološkog saveza Srbije, pozicija koju i danas zauzima.Aktivno učestvuje u organizaciji izložbi pasa u Beogradu, i mnogim gradivima širom Srbije.Duboko se identifikuje sa Srbijom i često ističe da bi, da ponovo bira, ponovo izabrao Srbiju kao svoju otadžbinu.Porodica gaji nemačke ovčare.Kombinacija medicinskog obrazovanja i ljubavi prema psima omogućila mu je značajan doprinos razvoju kinologije u Srbiji.Aktivno popularizuje kinologiju kroz izložbe, edukacije i mentorstvo mlađim kinolozima.Dr Mahmud al Dagistani je istaknuta ličnost u oblasti medicine i kinologije u Srbiji i na ex Yu prostoru.
(Intervju će, na portalu “The Dog Republic”, biti objavljen u tri dijela, od 25.10. do 02.12., i u “Sutra”-Часопис Сутра бр. 39 o.m. 2025.godine. )
Razgovarao: Zoran M.Kos, The Dog Republic, urednik (Foto: Z.M.Kos i Kinološki savez Srbije)
Uvodna riječ
Razgovaramo u kabinetu dr Dagistanija, rođen je u Damasku, glavnom gradu današnje Sirije, koji se smatra najstarijim gradom na svetu u prostorijama (čitaj:zgradi sa svojim parkingom) KSS na Voždovcu u Beogradu gdje je sjedište saveza. Zahvaljujući njegovom entuzijazmu, Kinološki savez Republike Srbije kupio je zgradu na Voždovcu, gde je sada smešten, pa je tako postao jedan od retkih u Evropi koji ima svoju poslovnu zgradu.Primećujemo pravoslavne ikone i umetničku sliku manastira Ostrog, poklon kinologa. Sliku Svetog Jovana dobio je od ljubitelja pasa iz Bugarske-kaže dr Dagistani.
„Meni su Sirijci dragi i mili ljudi, ovih nedelja i meseci dolaze i prolaze kroz našu zemlju, ali jedan od njih, Mahmud Al Dagistani, generalni sekretar Kinološkog saveza Srbije, došao je u Beograd jednog zimskog januarskog dana daleke 1966. godine, i to baš na Srpsku novu godinu, i ostao u njemu do danas. Ova arapska zemlja koja prolazi kroz teška iskušenja i proživljava tragične dane nekada je bila uzorna i sređena država verske tolerancije koju Dagistani pamti kao zemlju svog detinjstva.“*
Mahmud Al Dagistani je upisao prvo Mašinski fakultet u Beogradu, ali naredne godine, kada je dobro savladao jezik, ostvario je svoj cilj i postao student medicine. Stanovao je privatno na Senjaku i tu je upoznao prvu suprugu, koja je gajila nemačke ovčare. Ta ljubav prema psima ubrzo se i u njemu razvila, pa se još kao student učlanio u Beogradsko kinološko društvo. Početkom osamdesetih, tačnije 1982, dobio je državljanstvo, sledeće godine je izabran za sekretara Beogradskog kinološkog društva, a 1984. i za generalnog sekretara republičke organizacije.Tad je postao naš(čitaj:dubički) zet.I poslije kad su se razišli, on je ostao naš najppoznatiji i najboli zet.Imamo još jednog bivšeg zeta isto poznatog kinologa gospodina Nebojšu Švraku.
Razgovaram sa Dagistanijem, a službenici saveza se povremeno pojavljuju u kabinetu u vrijeme razgovora nekim od neodložnih poslova. Tu je i uvek nasmijana i ljubazna Ana Bjelović „pri ruci“za pomoć da ovaj trud da što bolje rezultate.U ostalim prostorijama : službenici i stranke, koji su sve vrijeme u poslu oko rodobnika, šampionata, izložbi, oko…
Pričamo o veku kinologije od osnivanja J.K.S., o KSS i kinologiji danas.prvoj standardizovanoj autohtonoj rasi pasa, rasi nastaloj na području ex Yu. Doktor Mahmud Al Dagistani kinologijom se bavi od 1968. godine, tako da faktički kinologijom u Srbiji bavi se skoro šest decenija, ili tačnije preko 57 godina.Vijek kinologije , a on u njoj više od pola. Član Beogradskog kinološkog društva postao je 1970. godine.
Vrlo interesantan životni put našeg sagovornika vodi od drevnog Damaska , preko nesuđenog Londona, do Beograda, rada kao ljekara i odgoja njemačkih ovčara i organizovanja izložbi, do generalnog sekretara Saveza. Odgojio je veliki broj nemačkih ovčara, pojavljivao se kao takmičar na raznim utakmicama za rad službenih pasa i kao izlagač na velikom broju izložbi uz postizanje zapaženih rezultata, kako u zemlji tako i u inostranstvu.
Prisjećam se našeg prvog susreta i upoznavanja. Razgovaramo o našem razgovora za Godišnjak KSRS, prije jedne decenije, koja je prošla kao tren.
Taj razgovor je na linku
Godišnjak možete pogledati na linku ispod
https://issuu.com/bestinshowmagazine/docs/godisnjak
Od tada do danas, urađeno je mnogo. „ Radim sve ove godine i mislim da smo uspeli. Naše skupštine danas traju desetak minuta, niko se ne svađa i ne polemiše kao što je to bilo pre. Zašto? Jer su svi zadovoljni. Zajedno smo uspeli da stvorimo takvu klimu u kojoj se svi osećaju dobro. I kao organizacija mi smo jako stabilni, ni od koga ne tražimo pomoć, sami sebe izdržavamo. Imamo u proseku 500 manifestacija godišnje. Na naše izložbe dolaze i stranci, a Švajcarci čak organizuju na našim terenima njihova lovna prvenstva u markiranju“ – ističe Dagistani.
Povod za ovaj razgovor upravo su vek organizovane kinologije na ex Yu prostoru (J.K.S.) i zapaženi rezultati KSS na čijem je čelu on. Vrijedi istaknuti da je Kinološki savez Srbije je 2025. godine obilježio stogodišnjicu kinologije na ovim prostorima svečanom akademijom i monografijom dr Mahmuda Al Dagistana (2025): Vek kinologije u Srbiji – 100 godini u službi kinologa Srbije
Doktoru Dagistaniju nemački ovčari su bili opredeljenje, ali on je bio prevashodno zainteresovan za razvojem prevashodno svih autohtonih – naših rasa pasa, a kao lovac i za lovačke pse. Od samog početka bavljenja kinologijom marljivo je prikupljao arhivsku građu o kinologiji Srbije uopšte, ali i o pojedinim rasama pasa. Zahvaljujući tom marljivom radu na prikupljanju podataka objavio je vredna dela o kinologiji Srbije u ovih više od veka kinologije Srbije.
Dobio je za svoj rad mnogobrojna priznanja kinoloških društava i stranih kinoloških saveza. Važi kao inicijator značajnih promena u našoj kinologiji, a zahvaljujući njegovom uticaju u međunarodnoj kinološkoj organizaciji FCI, kažu upućeni, naše sudije su veoma cenjene u inostranstvu, dok rasni psi iz Srbije postižu veoma zapažene rezultate na takmičenjima u stranim zemljama.
Zvanični sajt Kinološkog saveza Srbije
* https://www.politika.rs/sr/clanak/339874/opet-bih-izabrao-srbiju
Zlatni vek-100 godina kinologije
Z.M.Kos: Ove godine (2025.) 25.oktobra navršava se jedan vijek postojanja zvanične kinologije i Saveza na ovim prostorima.Znamo da je tad 1925.godine u Ljubljani osnovan Jugoslovenski kinološki savez(J.K.S.).Šta je sve stalo u tih 100 godina, sa posebnim pogledom sa srpske strane?
M.Al Dagistani:U sklopu proslave 100 godina organizovane kinologije u Srbiji moram da istaknem lovce pionire u razvoju kinologije na našim prostorima. Ko su ti entuzijasti koji su postavili temelj modernoj kinologiji u drugoj dekadi XX veka zalažući se, u prvom redu, da uvedu red u lovačkoj kinologiji tako što su nakon formiranja lovačkih asocijacija otpočeli rad na afirmaciji i na razvoju kinologije, odnosno upotrebi čistokrvnih lovačkih pasa u lovu (to su svakako bili: dr Ivan Lovrenčič, Teodor Drenig, dr Stanko Erhartić, dr Janko Lokar, Milivoj Prendić i njegov otac Kosta Prendić, pukovnik Dragomir Nikolajević, inž. Pavle Stamatović, dr Dragiša Pavlović, Miloš Carević i mnogi drugi).
U okruženju tadašnje Jugoslavije osnivale su se nacionalne kinološke organizacije, već krajem XIX i početkom XX veka. Lovci Slovenije su se 16.10.1907. godine udružili i napravili temelj za osnivanje kinološke organizacije i zahvaljujući toj činjenici oni su 01. oktobra 1925. godine, osnovali “Jugoslovenski kinološki savez“.
Izgled legitimacije kinološkog sudije izdate 10.11.1972. godine od JKS-a. Legitimacija izdata na ime Milić V. Ljubiša, sudija za službene pse – sve rase; za ovčarske i pastirske pse: šarplaninac i kraške ovčare
Tada je Jugoslovenski kinološki savez, bio sastavljen od Kinoloških udruženja Slovenije, Hrvatske i Srbije, koji je vodio: rodovne knjige pasa, organizovao kinološke manifestacije, izdavao stručnu literaturu, edukovao lovce i kinološke sudije i aktiviste. Tada su, Jugoslovenski kinološki savez, u organizaciji kinoloških priredbi potpomagali čak i kraljevski dvor i Kraljević Andrej, koji je bio pokrovitelj nacionalne kinološke organizacije.
U Kinološkom savezu Republike Srbije, pravnom nasledniku Jugoslovenskog kinološkog saveza sačuvan je originalni osnivački akt ovog Saveza. Naime 25. oktobra 1925. godine u Ljubljani su prihvaćena Pravila Društva ,“Jugoslovanskog kinološkog saveza (J.K.S.)“ sa sedištem u Ljubljani sa datumom od 31. avgusta 1925. godi
Ponos Saveza
Z.M.Kos: Na šta ste posebno ponosni u prvih sto godina?
M.Al Dagistani:Ponosam sam na to što je danas Kinoiloški savez Republike Srbije izrastao u vodeću nevladinu organizaciju u Srbiji, ali i mnogo šire, što je to danas stabilna kinološka organizacija koja živi i radi bez ičije finansijske pomoći i dotacije već živi isključivo od svog rada i postiže zapažene rezultate po pitanju godišnjeg ukupnog broja štenaca i izdatih rodovnika, po broju prijavljenih legala i više nego uspešne organizacije raznih kinoloških manifestacija. Pored ovoga naše sudije su cenjene u zemlji i inostranstvu i veliki broj njih sudi prestižne međunarodne manifestacije. Mogu da kažem da je kinologuija Srbije lider u organizovanju prestižnih međunarodnih manifestacija. Kao primer ću navesti da smo samo u 2024. godini organizovali: 31 međunarodnu izložbu pasa, 72 nacionalne izložbe pasa, 83 specijalizovanih izložbi pasa i 4 agiliti takmičenja na kojima je uzelo učešće veliki broj domaćih i stranih izlagača.
Z.M.Kos: Kako stoje stvari sa tim velikim jubilejom?
M.Al Dagistani:Kinološki savez Republike Srbije je pravni naslednik nekadašnjeg Kinološkog saveza Jugoslavije te po toj osnovi osetio je potrebu da na jedan prigodan i skroman način obeleži ovaj jubilej. Imajući u vidu da sam u kinologiji Jugoslavije i Srbije prisutan više od pet decenija trudio sam se da sačuvam dokumentaciju iz istorije ovih prestižnih organizacija. Kada sam video šta sve imam od dokumentacije rodila se ideja da sve to stavim na papir i evo u svečanom delu naše skupštine koja je održana 29. jula 2025. godine mi smo promovisali izlaženje monografije. Ovde koristim priliku da se zahvalim Upravnom odboru KSRS koji me je podržao kao i svim zaposlenim koji su me podržavali da istrajem na ovom ni malo zahvalnom poslu
Z.M.Kos: Prvi pas upisan u jugoslovensku rodovnu knjigu je pas domaće rase, Bosanski oštrodlaki gonič-Barak, po imenu Bari, prvi rodovni pas?
M.Al Dagistani:Nije slučajno što je upisan baš taj pas jer se u to vreme mnogo gajio gonič i njemu je pridavan veliki značaj. I po ovome se može videti da se u to vreme radilo na edukaciji kinologa iz čitave tadašnje Jugoslavije i kinolozi iz Bosne i Hercegovine koji su pojedinačno bili uključeni na razne načine u rad tadašnjeg Kinološkog saveza Jugoslavije.
Profesor dr Milorad Tadić,
redovni profesor Veterinarskog fakulteta u Beogradu i kinolog
(Šabac, 24. 02. 1923 – Beograd, 31. 08. 2012)
Z.M.Kos: Kinologija na ovim prostorima živi kroz naslijeđe J.K.S.koje je kroz generacije oblikovala?
M.Al Dagistani:Svakako da najveće zasluge na ovim prostorima pripadaju slovenačkim kinolozima koji su pokrenuli ideju o osnivanju Kinološkog saveza Jugoslavije, ali tu su od prvih dana uključeni i kinolozi iz Srbije koji su i pre osnivanja Saveza bili aktivni u donošenju na našim prostorima kvalitetnih lovačkih pasa iz inostranstva. Tu pre svega mislim na pukovnika Dragomira T. Nikolajevića koji je krajem XIX i početkom XX veka uveliko radio na uvozu čistokrvnih poentera i setera u Hrvatsku i Srbiju i koji je najzaslužniji za osnivanje kinoloških klubova u Zagrebu i Beogradu, zatim porodica Prendić iz Aleksinca (Milivoj i njegov otac Kosta) koji su takođe krajem XIX i početkom XX veka među prvima uvozili pse ptičare poentere iz Italije i Engleske. Da spomenem i lovca Vukašina Panajotovića, hemičara Vojno-tehničkog zavoda u Kragujevcu koji je 1890. godine širio ptičare u tom kraju. Interesantan je podatak da je u Nišu Dimitrije J. Mišić sa francuskog preveo priručnik o dresuri ptičara, posebno poentera. Godine 1912., dr Dragiša Pavlović iz Beograda je dobio od princa Đorđa Karađorđevića svog prvog poentera. Ovakvih primera je bilo dosta, što je u monografiji deo toga i napisan. Prva izložba lovačkih pasa održana je 24.08.1925. godine u Subotici a sudio je, što je interesantno, budući predsednik JKS, dr Ivan Lovrenčič.
Odnosi KSS i J.K.S.
Z.M.Kos:Kako vidite odnos KSS i J.K.S.?
M.Al Dagistani:Odnosi između Kinološkog saveza Republike Srbije i Jugoslovenskog kinološkog saveza su bili korekni u početku da bi nakon preseljenja JKS, 1953. godsine iz Ljubljane u Beograd oni bili mnogo sadržajniji i kooperativniji. Savez Srbije je poštovao hijerarhiju i sve odluke koje je donosio JKS za dobrobit celokupnog ravoja kinologije u potpunosti su bile ispoštovane. Tu se pre svega misli na pravilnike koji su bili usaglašeni sa međunarodnom kinološkom organizacijom (FCI). Spletom odnosa i blizinom jednog i drugog saveza podrazumevalo se da ta saradnja bude plodotvorna i ima svoj kontinuitet. Sticajem okolnosti ja sam biran i u jednom i drugom Savezu za sekretara tako da je time saradnja bila na najvišem mogućem nivou.
Pukovnik Dragomir Nikolajević
Statistika i međunarodni ugled
Z.M.Kos: 100 godina J.K.S. viđen statistički?
M.Al Dagistani:Ukupno je za period (1999-2024) prijavljeno štenadi 739.411 što prosečno godišnje za posmatrani period od 23 godine iznosi 32.148 štenadi, dok je za ovaj isti period ukupno prijavljeno legala 198.656 što prosečno godišnje iznosi 8.637 legala.
Broj upisanih štenaca u matičnu knjigu godišnje se kretao od 36.822 u 2024. godini do rekordnih 61.974 u 2021. godini.
Broj legala upisanih u matičnu knjigu po godinama se kretao od 10.211 u 2024. godini do maksimalnih 15.263 u 2021. godini.
Ukupan broj čistokrvnih pasa registrovanih u knjizi od njenog osnivanja do 2024. godine iznosi 1.631.938.
Na osnovu samo ovih rezultata Kinološki savez Srbije u Međunarodnoj kinološkoj organizaciji – FCI-u kotira veoma visoko i po ovim rezultatima se svrstava u gornji deo najboljih organizacija članica FCI-a.
Jugoslovenski kinološki savez – JKS (Jugoslovenska kinološka zveza) priznat je za vodeću kinološku organizaciju u našoj zemlji i kao takav primljen je na dan 23. jula 1928. za privremenog člana (kao stalni posmatrač) Međunarodnog kinološkog saveza (Federation cynologique internationale – FCI), sa sedištem u Briselu (Belgija).
Pridruženi član FCI postao je automatski naš Savez 1929. godine. Pogodbu o učlanjenju JKS u FCI potpisali su 25. februara 1929. godine ispred Jugoslovenskog kinološkog saveza dr Ivan Lovrenčič i sekretar prof. Peter Žmitek, a ispred FCI Viktor du Prel i sekretar Albert Houtort.Od 15. jula 1936. godine Jugoslovenski kinološki savez je postao redovan član FCI-a.Nakon ovoga, u Jugoslaviji se osnivaju lokalne kinološke organizacije, u Ljubljani, Zagrebu, Novom Sadu, Subotici, Somboru, a najveće kinološko društvo na ovim prostorima osnovao je potpukovnik Dragomir Nikolajević u Beogradu 1931. godine.
Prva redovna skupštin aposle Drugog svetskog rata održanaje 14. maja 1948., i tada je sedište Jugoslovenskog kinološkog kluba bilo u Ljubljani, sve do posle rata do 1953., kada je na inicijativu drJankaLavriča i Ljubana Zadnika preseljeno u Beograd.
Zbor sudija KSJ seli 1953. g. Iz Ljubljane u Beograd, a sledeće 1954.g. na predlog mr R. Orbana osniva Plenum KSJ “Saveznu komisiju za autohtone pse“ kojaima sve kompetencije za goniče tadašnje Jugoslevije. Navedena komisija na svom sastanku 13. 08. 1955. g. U Beogradu donosi izmeđ uostalog i odluku da se moraju doneti standardi za Posavskog oštrodlakog goniča i Posavskog kratkodlakog goniča.
Generalni sekretar Kinološkog saveza Srbije dr Mahmud Al Dagistani
Posleratni period i klubovi
Z.M.Kos: Šta je nama Jugoslavija u kinološkom smislu?
M.Al Dagistani:Posle Drugog svetskog rata, obnovljen je rad svih kinoloških organizacija u tadašnjoj Jugoslaviji i po republikama su osnovana Republička kinološka udruženja, koja od 1958. godine prerastaju u Republičke kinološke saveze.
Razvitkom kinološkog rada, povećanjem broja pasmina-rasa pasa, 1954., umesto sekcija za grupe pasa osnovani su klubovi. Osnovanje “Klubptičara”, “Klubjamara”i “Klubza sportske pse”, koji se kasnije preimenovao u “Klub za nemačke ovčare i ostale sportske pse”, a godinu dana kasnije, to jest 1955., osnovanje “Klub za goniče”, a iz kluba za sportske pse odvojili su se vlasnic i iuzgajači boksera i osnovali “Klub za boksere i nemačke ovčare”i uvedeni su obavezni uzgojni pregledi, a napravljenaje za sve pse kartoteka so znakamana slednihosobina. U klubu su održavani kursevi za obuku pasa, a 1958., održan je u Zagrebu prvi ispit rada službenih pasa po pravilima FCI-a
Izvor za knjigu koju je sastavio pukovnik u penziji (u to vreme bio na mestu urednika lovačkog časopisa “Saveznog Lovca”) Dragomir T. Nikolajević sa naslovom “Odgajivanje i dresura lovačkih pasa” Veterinarski glasnik iz 1936. godine
Profesor dr Slobodan Pavlović,
redovni profesor Veterinarskog fakulteta u Beogradu i kinolog.
(Smederevo, 23. jul 1912 — Beograd, 17. maj 1994)
Z.M.Kos: Sami istaknite posebno pitanje i odgovorite,ako osjećate potrebu na ovu temu.Hvala!
M.Al Dagistani:Naša zemlja uživala je veliki ugled u kinološkom svetu, pa je u dva navrata Jugosloven bio predsednik FCI-a. To je bilo 1949. godine, kada je predsednik bio dr Ivan Lovrenčič, i 1957/58. godine, kada je predsednik bio Miloš Carević. Skupština FCI-a je 1957. godine održana na Bledu. Dr Ivan Lovrenčič je 1939. godine izabran za potpredsednika. Tada je bio predsednik JKS. Po Statutu FCI-a potpresednik je u sledećem mandatu predsednik. Godine 1940, FCI je zbog Drugog svetskog rata prestao sa radom. FCI nastavlja svoj rad 1949., i tada dr Ivan Lovrenčič vrši dužnost predsednika.
Predsednik FCI bio je i Miloš Carević 1957/58. godine.Kinolozi Srbije i tadašnje Jugoslavije dobijaju svog prvog, odnosno drugog predsednika Međunarodne kinološke federacije na Skupštini FCI u Briselu, 15. jun 1957. godine. Advokat, Miloš Carević, diplomata u FNRJ, ministar u Vladi SR Srbije, istaknuti funkcioner u lovačkoj organizaciji Jugoslavije i veliki pobornik afirmacije Jugoslavije u kinološkom svetu bio je predsedavajući do 195
8. godine.
Milena Pavlović Barili, naša proslavljena slikarka je uvek imala svog ljubimca
(Milena Pavlović Barili, naša proslavljena slikarka sa irskim seterom Bekom, Požarevac 1930. godine)
(Kraj prvog dijela Intervjua)
U drugom nastavku razgovora možete pročitati:
M.Al Dagistani:Jugoslovenski kinološki savez se izborio kod FCI-a i do 1960. godine potvrdio je sedam standarda naših rasa pasa:
1. Šarplaninca (jugoslovenskog ovčarskog psa), 1939. godine na skupštini FCI-a u
Štokholmu,
2. Balkanskog goniča,
3. Posavskog goniča,
4. Istarskog kratkodlakog goniča, Bled, 1948. godine,
5. Istarskog oštrodlakog goniča, Bled, 1948. godine,
6. Bosanskog oštrodlakog goniča, Bled, 1948. godine, i
7. Dalmatinskog goniča, Bled, 1948. godine.
(Intervju će, na portalu “The Dog Republic”, biti objavljen u tri dijela, od 25.10. do 02.12., i u “Sutra”-Часопис Сутра бр. 39 o.m. 2025.godine. )
Važno:
Постављање линк према веб-сајту https://www.the-dog-republic.com/teme/psi-kinologija/beograd-je-najlepse-mesto-na-svetu-srbi-su-divan-narod/
Уколико одржавате веб сајт, није потребно да тражите дозволу како бисте поставили директан линк на странице овог веб сајта. Међутим, није дозвољено постављање линка на начин који би погрешно представио извор или садржај.
Сва права задржана © 2025 – THE DOG REPUBLIC-https://www.the-dog-republic.com/
(THE DOG REPUBLIC, 25.10.2925.)
