Povod za ovaj tekst je objava mog prijatelja Miodraga Vujasinovića u Fejsbuk grupi „Dubica u srcu“.On je Beograđanin po svim elementima, a u isto vreme protin i unuk Dubice. Ipak, priznajem – ne razumem se baš u ta „srpska posla“: podele na prve, druge i treće, ili pravi Srbe, na „Srbije“, Srbijance i njihove unutrašnje brzine, niti na te posebne beogradske kategorije .„Šta, radiš, bre?“ -pita RTS.
Njegova tvrdnja da postoje „snimci“ koji dokumentuju smrt dr Mladena Stojanovića na ili oko Vaskrsa 1942. godine u meni je probudila nadu da poseduje nešto više – neko novo saznanje ili dokaz. Tim pre što iz njegove kuće potiče majka dr Mladena (Jovanka). Međutim – ćorak. Pod „snimcima“ podrazumeva fotografije na kojima su zajedno četnici i ustaše, i to uzima kao krunski dokaz.
To nije samo glupost – to je čisti nonsens, za Riplija. Od toga što se neko sa nekim fotografisao ne može se izvesti zaključak o smrti trećeg lica.Zabluda.Ideologija.Ili nešto treće.
Iz tih razloga dajem dve fotografije kao paralelu.
Ko god da je kriv za smrt dr Mladena Stojanovića – nije ubio „narodnog heroja“kako navodno piše drug Krklec,, već je smrt zadesila čoveka imenom dr Mladena Stojanović. Sve ostalo je naknadno dodala ideologija. U trenutku smrti, on nije bio „narodni heroj“ – to je postao kasnije i gle čuda od tad do danas samo za potrebe dnevne politike i potrebe?Ili smo i znali da će biti narodni heroj?, ja vjerujem da je ovo tačnije!Mladen je mrtav više vredeo mnogim.Injegovim i nenjegovim.Mislim da je Mladen bio harizmatičan čovjek, svestran, brat sreten kaže.presrestven, on kaže malo grublje, ja uljepšavam.
MLADEN JE SVIMA VIŠE TREBAO MRTAV – MISLIM DA GA NISU VOLJELI NI NJEGOVI NI PROTIVNICI.
Kod ove podjele slobodno se sami razvrstajte.
Meni on : “Nit’ mi smrdi, nit’ miriše!”
Pod „snimcima“, dakle, mislilo se na fotografije – i ja se tom istom logikom ovde služim.
I još jedna stvar „za Riplija“: vest o smrti dr Mladena u Bosanskoj Krajini prenošena je na konjima, putem glasnika i proglasa – gotovo jedinstveno u Drugom svetskom ratu, i to sa snažnim biblijskim motivima.
To dobro razumem. I sam dr Mladen bio je sin sveštenika, kao i njegov partijski nadređeni Boško Šljegović. Mnogi su tada poznavali biblijski jezik i simboliku – i znali su kako da je upotrebe.Uključenovdje i Georgije-Žorž Vladimirovič Skrigin (Odesa, 4. avgust 1910 — Beograd, Srbija, 30. oktobar 1997), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, filmski režiser, scenarista i fotograf-umetnik.Čisto da se zna.Beli Rus , ali nije Bjelorus!
Piše: Zoran M. Kos, urednik
FOTOGRAFIJA KAO DOKAZ ILI OBMANA: Šta nam govore osmesi Drenovića sa ustašama i Tita sa Valdhajmom? Između ideologije i preživljavanja
„Srdačan susret dva ratna zločinca… Odlikovali su ga Adolf Hitler, Ante Pavelić i Josip Broz Tito. Posle rata Kurt Valdhajm je bio predsednik Austrije, a potom generalni sekretar Ujedinjenih nacija.“(izvor:fb profil je Војска Републике Српске25. Februar 2021)
„Uroš Drenović nazdravlja uspešan sporazum sa snagama NDH.“
- Da li je Titov susret sa Valdhajmom dokaz saradnje sa nacizmom ili realpolitika čoveka koji je decenijama kasnije predvodio nesvrstani svet?
- Da li je Drenovićevo/ili Radića nazdravljanje sa ustašama bio očajnički potez da se spase srpski narod ili čin koji je direktno doveo do smrti ljudi poput i dr Mladena?
Pozivamo čitaoce da ne posmatraju prošlost samo kroz crno-bele filtere društvenih mreža. Dokumenti govore o namerama, a fotografije o posledicama. Razlikovati snimak od propagande i dokument od interpretacije prvi je korak ka razumevanju naše teške istorije.
„Uroš Drenović nazdravlja uspešan sporazum sa snagama NDH.“
Kurt Waldheim:”Druže Tito…”
Strateška provokacija-MALO HRONOLOGIJE PO POGIBIJI DR MLADENA
Kosta Nađ i zauzimanje Ljubije i Prijedora
U maju 1942. godine, partizanske snage pod komandom Koste Nađa donose odluku o zauzimanju Prijedora i, što je ključno, rudnika Ljubija.
Realnost: To nije bila samo bitka za grad, već direktan udar na vitalni resurs Trećeg Rajha (gvozdena ruda).
Posljedica: Takav potez je “izvukao” Nijemce iz njihovih garnizona. Za Hitlera je gubitak Ljubije bio neprihvatljiv, što je pokrenulo mašineriju koja se nije zaustavila samo na vraćanju rudnika, već je imala za cilj potpuno uništenje naroda koji je to područje naseljavao.
Tehnokratija istrebljenja i Kurt Valdhajm na Kozari
Dok su se na terenu vodile borbe, u štabu generala Stahla (Borbena grupa “Zapadna Bosna”) nalazio se mladi obavještajni oficir Kurt Valdhajm (kasniji generalni sekretar UN-a).
Njegova uloga: On nije bio običan vojnik, već dio birokratskog aparata koji je pedantno planirao i pratio akcije “čišćenja”. Njegov potpis i izvještaji svjedoče o hladnoj, administrativnoj prirodi zločina.
Realnost: Za Valdhajma i njemačku komandu, stanovnici Kozare nisu bili civili, već “brojevi” koje treba deportovati radi sigurnosti resursa (rudnika). Njegovo prisustvo simbolizuje kako se sudbina naroda Kozare rješavala za pisaćim stolom, bez trunke ljudskosti.
Cijena “visoke politike” ili gde je tu običan čovjek-Srbin -Kozarčanin
Kada se povuče crta, dolazimo do vašeg ključnog pitanja o vrijednosti života:
Vojska se izvlači: Nakon što je provokacija uspjela i njemački obruč se stegao, veći dio operativne vojske (komanda i borci) pokušava i djelimično uspijeva u proboju, ostavljajući za sobom desetine hiljada ljudi.
Narod ostaje: U planini ostaje 80.000 civila. Oni su ti koji postaju žrtve Valdhajmovih izvještaja i Stahlovih naredbi. Rezultat je preko 33.000 mrtvih civila oko 20.000 ubijene djece.
Realan zaključak
Bez ideologije
Tragedija Prijedora i Kozare 1942. godine je klasičan primjer situacije gdje vojni uspjeh (zauzimanje Ljubije)-naredba Koste Nađa postaje narodna katastrofa-zbjeg naroda-naredba Boška Šljegovića iJosipa Šoše
Pravi heroj ove priče nije niko sa činom ili spomenikom, već narod i to većinski domaćini- seljak sa Kozare koji je postao žrtva u tri nivoa:
Strateški: Iskorišten kao baza za napad na resurse Rajha.
Vojni: Ostavljen u obruču kada je neprijatelj uzvratio punom silom.
Birokratski: Sistemski uništen od strane ljudi poput Valdhajma, kojima je ljudski život bio samo stavka u izvještaju o “čišćenju terena”.
Da li upravo to insistiranje na “herojima”, može sa i bez navoda, poput Mladena služilo da se prikrije ova surova istina o žrtvovanju naroda zarad viših vojnih ciljeva?
Između mita i arhiva: Portret dr Mladena Stojanovića
Dosadašnja literatura o dr Mladenu Stojanoviću dominantno pripada domenu romansirane biografije, dok kritička istoriografska studija još uvijek nedostaje.Rade Bašić (Književna i filmska matrica): Njegov rad (knjiga i scenario) postavio je temelje „kultu heroja“. Fokus je na ideološkoj nepokolebljivosti i vojnom vođstvu, dok su unutrašnje dileme i složenost političkih prilika 1941. podređeni potrebama socrealističkog narativa.
Vule Žurić (Postmoderni pristup): U djelu „Nas dva brata“, autor fokus pomjera na psihološki profil i odnos Mladena i Sretena. Iako svjež, ovaj pristup ostaje u sferi fikcije i umjetničke interpretacije porodične dinamike.
Šta nedostaje naučnoj biografiji?
Da bi se dr Mladen Stojanović izmjestio iz sfere mita u sferu istorijske nauke, neophodno je istražiti:Bečki period: Detaljna analiza njegovog intelektualnog formiranja i uticaja koji su oblikovali njegov ljekarski etos.
Mladobosansko nasljeđe: Kako je robija u mladosti trasirala njegove kasnije političke izbore?
Ljekar kao katalizator: Naučna analiza njegovog rada na terenu prije ustanka – kako je medicinska praksa postala ključ za masovnu mobilizaciju naroda Kozare.
Na sajtu https://muzejkozare.org/ pročitajte zvaničnu biografiju
МЛАДЕН СТОЈАНОВИЋ – „ЧОВЈЕК КАКВИ ЋЕ ЉУДИ ТЕК ДА БУДУ“
Постављање линк према веб-сајту https://www.the-dog-republic.com/Уколико одржавате веб сајт, није потребно да тражите дозволу како бисте поставили директан линк на странице овог веб сајта. Међутим, није дозвољено постављање линка на начин који би погрешно представио извор или садржај.Сва права задржана © 2026 – THE DOG REPUBLIC-https://www.the-dog-republic.com/
(THE DOG REPUBLIC, 02.04.2026)
